sắc tướng
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- (Thuật ngữ Phật giáo) Hình trạng, hình tướng thấy được bằng mắt: Chỉ những hiện tượng vật chất, hình dạng, màu sắc có thể nhận biết được bằng giác quan thị giác, tượng trưng cho thế giới hiện tượng đầy biến đổi.
- Vẻ bề ngoài, hình thức bên ngoài: Nhấn mạnh đến lớp vỏ hình thức, cái có thể quan sát được, đối lập với bản chất bên trong.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Theo giáo lý nhà Phật, con người thường bị mê hoặc bởi sắc tướng bên ngoài mà quên đi bản chất chân thật.
- Vạn pháp trong thế gian đều là sắc tướng, có sinh có diệt.
- Đừng vội đánh giá một người chỉ qua sắc tướng.
Các cách sử dụng nâng cao
"Mê đắm sắc tướng": Bị cuốn hút, say mê vào những vẻ đẹp hình thức bên ngoài, dẫn đến chấp trước và khổ đau.
- Khi đã thoát khỏi sự mê đắm sắc tướng, tâm hồn sẽ được thanh thản.
"Sắc tướng giai không": Một khái niệm then chốt, ý nói mọi hình tướng, hiện tượng trên đời rốt ráo đều là trống rỗng, không có tự tính cố định.
- Hiểu được "sắc tướng giai không" là bước đầu tiên trên con đường giác ngộ.
Biến thể và từ gần giống
- Sắc (danh từ): Thường dùng trong tổ hợp "sắc không", chỉ yếu tố vật chất, hình thể nói chung.
- Tướng (danh từ): Hình tướng, dáng vẻ bên ngoài. "Sắc tướng" là sự kết hợp của hai khái niệm "sắc" và "tướng".
- Hình tướng (danh từ): Từ gần nghĩa, chỉ hình dạng, vẻ bề ngoài.
Từ đồng nghĩa
- Hình sắc: Hình dáng và màu sắc.
- Vẻ ngoài: Biểu hiện ra bên ngoài để có thể nhìn thấy.
- Hiện tượng: Những gì xuất hiện và có thể cảm nhận được.
Từ trái nghĩa
- Bản chất: Tính chất cốt lõi, chân thật bên trong.
- Tâm (trong Phật giáo): Phần tinh thần, nhận thức, đối lập với "sắc" (vật chất).
- Chân như: Bản thể chân thực, vĩnh hằng, không bị biến đổi, đối lập với thế giới hiện tượng (sắc tướng).
Thành ngữ liên quan
- "Sắc tức thị không, không tức thị sắc": (Sắc là không, không là sắc) - Câu nổi tiếng trong Tâm Kinh, diễn giải mối quan hệ giữa thế giới hiện tượng (sắc) và bản thể (không).
- "Vạn pháp giai không": Vạn sự vạn vật đều là không, có liên hệ chặt chẽ với khái niệm "sắc tướng giai không".
- Từ dùng trong Phật giáo để chỉ những hình trạng thấy được.